Vorig schooljaar zijn wij begonnen met een nieuwe technisch lezen methode: Estafette in de groepen 4 tot en met 6. Dit jaar zijn we na de herfstvakantie gestart in groep 7!
Lange tijd was de opvatting, dat in de hoogste groepen van de basisschool aparte aandacht voor technisch lezen niet meer nodig zou zijn. Leerlingen zouden bij andere vakken al zoveel lezen, dat de leesvaardigheid zich vanzelf wel verder zou ontwikkelen.

Inmiddels weten we, dat dit voor een veel kleiner deel van de leerlingen opgaat, dan lang gedacht is.

Werken met verschillende aanpakken
Bij het werken met Estafette zijn twee factoren van groot belang:

• het aanbieden van leerstof op het juiste niveau
• het hanteren van de juiste aanpak bij elke leerling

De verschillende aanpakken spelen een cruciale rol bij de organisatie van het leesonderwijs met Estafette. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen een aanpak voor zwakke lezers, aanpak voor methodevolgers en aanpak voor vlotte lezers.

Aanpak voor methodevolgers
Methodevolgers zijn leerlingen die hun leesvaardigheid op de gebruikelijke wijze ontwikkelen. Het zijn de leerlingen die eind groep 6 een score op C-niveau halen. De aanpak voor methodevolgers wordt in Estafette aangeduid als Aanpak 2.

De aanpak voor methodevolgers heeft de volgende kenmerken:

1. Methodevolgers nemen deel aan drie van de vier fasen van de basislessen: introductie, instructie, en afronding van de les. In de fase waarin de leerkracht werkt met de risicolezers – de fase van begeleide verwerking en begeleide oefening – werken de methodevolgers zelfstandig aan hun opdrachten in het werkboek en lezen zij zelfstandig de tekst in het leesboek.
2. Methodevolgers hebben, als nieuwe leerstof aan de orde komt, behoefte aan expliciete instructie. Die krijgen zij aangeboden in de lesfase ‘instructie’, die bestemd is voor risicolezers en methodevolgers. Daarnaast hebben methodevolgers het vermogen en de behoefte om ook zelfstandig aan het werk te gaan. In elke les krijgen de methodevolgers de gelegenheid daartoe.
3. Methodevolgers hebben geen extra leestijd nodig. 4. Methodevolgers krijgen voldoende gelegenheid om te lezen in boeken naar eigen keuze. Dit kan niet alleen in toepassingslessen en toepassingsweken, maar ook in basislessen als zij klaar zijn met de verplichte opdrachten

Aanpak voor risicolezers
Zwakke lezers zijn leerlingen die op de leestoetsen een D- of E-score behalen.
Zij volgen het voortgezet technisch lezen met Estafette volgens een intensieve aanpak, te weten:
Aanpak 1 voor risicolezers. Voor de leerkracht is deze groep leerlingen de groep waarnaar de meeste aandacht dient uit te gaan.

De aanpak voor risicolezers heeft de volgende kenmerken:

1. 1. Risicolezers nemen deel aan alle fasen van de basislessen: introductie, instructie, begeleide verwerking en begeleide oefening, en afronding van de les.
2. Risicolezers krijgen maximale aandacht van de leerkracht. Naast de basisinstructie krijgen deze leerlingen begeleiding van de leerkracht bij de verwerking van opdrachten in hun werkboek,bij het lezen van de teksten in het leesboek, en bij het oefenen in het vlot lezen van woorden en het vloeiend lezen van teksten.
3. Risicolezers hebben meestal meer leestijd nodig dan de andere lezers. In Estafette wordt deze extra leestijd aangeboden door vier keer per week 15 minuten extra tijd in te roosteren voor hetlezen met risicolezers.
4. Risicolezers krijgen tijd toegewezen om te lezen in boeken naar eigen keuze.

Aanpak voor vlotte lezers

Vlotte lezers zijn leerlingen die in groep 7 en 8 hun leesvaardigheid alleen nog moeten onderhouden, met accent op het zelfstandig ontwikkelen van vooral vloeiend lezen. Het zijn de leerlingen die op de leestoetsen een A- of B-score behalen.
Instructie en begeleiding door de leerkracht rond leesmoeilijkheden is niet meer noodzakelijk. De aanpak voor deze leerlingen wordt in Estafette aangeduid als Aanpak 3. Deze aanpak is daarom het minst intensief en kent de volgende kenmerken:

1. Vlotte lezers nemen deel aan twee van de vier fasen van de basislessen: de introductie en de afronding. Het begin van de les dus en het einde van de les. In de fase waarin de leerkracht instructie geeft of werkt met de risicolezers werken de vlotte lezers zelfstandig. Zij maken daarbij gebruik van een uitgave die speciaal ontwikkeld is voor vlotte lezers: de Estafetteloper.

2. Vlotte lezers hebben behoefte aan minder expliciete instructie als er nieuwe leerstof aan de orde komt. Zij hebben doorgaans het vermogen om zelf te ontdekken hoe die nieuwe woorden moeten worden gelezen. Daarom is er in de Estafetteloper een onderhoudsprogramma opgenomen voor technisch lezen, waarmee de vlotte lezers zelfstandig werken. Eén keer per week (in de toepassingsles) besteedt de leerkracht hieraan specifiek aandacht.

3. Vlotte lezers hebben geen extra leestijd nodig.

4. Vlotte lezers krijgen ruimschoots gelegenheid om te lezen in boeken naar eigen keuze. Niet alleen in toepassingslessen en toepassingsweken, maar ook in basislessen. De moeilijkheidsgraad van boeken voor het vrije lezen is voor vlotte lezers niet of nauwelijks van belang. Vlotte lezers kiezen zelf wel een boek uit en kunnen eventuele leesmoeilijkheden op eigen kracht overwinnen. Voor vlotte lezers geldt het motto: 'Je mag lezen, wat je wilt lezen'.